In de studio van De Boardroom® Amsterdam schoof ik als AI- en Martech-consultant aan samen met co-auteur van het boek MenswaardigeAI en futuroloog Rik Vera aan om te spreken over hun nieuwste boek: Menswaardige AI. Waar de ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie elkaar in een razendsnel tempo opvolgen en Big Tech uit San Francisco de ene na de andere claim op de markt slingert, stellen de heren dat het hoog tijd is voor een verdiepingsslag. Het gesprek draait om de vraag hoe bedrijven de balans bewaren tussen technologie en de unieke waarde van de mens.

Een filosofische blik op een technologische hype

In een wereld gedomineerd door hypes en snel veranderende tooling kiest het duo bewust voor een benadering die de status quo uitdaagt. Rik Vera duidt daarbij direct zijn eigen rol aan de tafel. Hij wil mensen niet vertellen wat ze moeten denken, maar ze juist prikkelen om kritische vragen te stellen over wat AI nu écht betekent voor organisaties en de maatschappij.

“Ik word veel liever een thought provoker genoemd dan een thought leader. Ik probeer de mensen in de zaal zo te krijgen dat ze beginnen de juiste vragen te stellen.” — Rik Vera

Volgens de auteurs is er juist nu behoefte aan bezinning. Veel AI-systemen worden gepresenteerd alsof ze over echt bewustzijn of creativiteit beschikken, terwijl het in essentie om krachtige automatisering en slimme nabootsing gaat. Patrick Petersen benadrukt dat bedrijven in de waan van de dag vaak vergeten dat duurzame integratie uiteindelijk valt of staat met menselijke relaties en processen.

Modellen voor menswaardigheid

Om organisaties houvast te bieden, combineren de auteurs filosofie met praktische modellen. Rik Vera introduceert het 5C-model, dat vijf menselijke eigenschappen centraal stelt die we in het AI-tijdperk juist moeten versterken: critical thinking, collaboration, compassion, curiosity en creativity. Tegenover het doelloos vervangen van personeel door goedkope AI-abonnementen, zet Patrick Petersen het 3M-model (het Mensenkompas). Dit model helpt organisaties om normen, waarden en de authentieke ‘stem van de klant’ te waarborgen in hun digitale processen.

“AI versnelt alles, maar als de basisdata lelijk zijn, krijg je aan de andere kant ook hele lelijke resultaten. Je mag je als organisatie nooit blind laten sturen door een robot.” — Patrick Petersen

Van korte termijn naar sprookjesachtige innovatie

De verleiding in de directiekamer is vaak groot om AI uitsluitend in te zetten voor snelle kostenbesparingen. Beide gasten waarschuwen voor die valkuil: als elk bedrijf AI op exact dezelfde manier gebruikt om de oude processen iets sneller uit te voeren, verdwijnt het concurrentievoordeel en verschraalt de klantrelatie. De echte winst zit in het bedenken van dingen die voorheen simpelweg onmogelijk waren.

Het gesprek sluit af met een duidelijke oproep aan leiders en ondernemers: verlies in tijden van hyperautomatisering de menselijke maat niet uit het oog. AI kan processen versnellen, maar echte authenticiteit, empathie en betekenisvolle relaties blijven het exclusieve domein van de mens.