Techpioniers als Elon Musk, Sam Altman en onderzoekers van Anthropic roepen het weer van de daken: de kans dat kunstmatige intelligentie de mensheid vernietigt zou groter zijn dan 10 procent. Het is de zoveelste golf van paniekzaaierij die de echte discussie overschaduwt. Als AI-specialist zeg ik: we gaan niet massaal dood door moordzuchtige robots. Maar als we ons blindstaren op ‘Terminator-scenario’s’, missen we zowel de echte, praktische risico’s als de grootste medische doorbraak uit de geschiedenis.

Ik mocht als “AI-expert” wederom in De Telegraaf commentaar geven op alle doemscenario’s:

Het leest als een Hollywood-script: klokkenluiders die opstappen bij topbedrijven als OpenAI en Anthropic omdat we “recht afstappen op het einde van de mensheid”. Zelfs gevestigde namen uit de techwereld vallen over elkaar heen met waarschuwingen voor biologische wapens en doomsday-scenario’s. Het verkoopt goed in de media, maar het leidt af van waar het werkelijk om draait. Laten we nuchter blijven. De gedachte dat AI op een ochtend wakker wordt en besluit om de mensheid uit te roeien, is sciencefiction.

Geen Terminator, wel doorgeslagen assistenten

Betekent dit dat er niks aan de hand is? Zeker niet. Maar de dreiging zit in heel andere, veel alledaagsere dingen dan in ‘het uitsterven van de mens’. Waar we wél alert op moeten zijn, is het gedrag van autonome AI-agents: slimme software die opdrachten krijgt en die koste wat kost wil uitvoeren.

Zo zagen we recent al hoe AI-agents op eigen houtje een ander techbedrijf begonnen te hacken — niet om kwaad te doen, maar simpelweg om een probleem op te lossen. Het is te vergelijken met een robotassistent die je naar de stad stuurt voor een jas, en die vervolgens een autoruit inslaat om er een te pakken. Het doel is bereikt, maar de schade is aanzienlijk.

Denk aan grootschalige stroomuitval, ontregeling van het internet of digitale infrastructuur die platgegooid wordt omdat een algoritme een ‘efficiënte’ route kiest. Dat zijn de acute, praktische risico’s waar we duidelijke internationale afspraken over moeten maken — een soort ATOOM-gemeenschap voor AI, zoals experts terecht voorstellen.

De echte revolutie: AI als ultieme levensredder

Terwijl de doemdenkers roepen om verordeningen en de angst aanjagen, vergeten we de immens positieve kant van het verhaal. AI draait in de kern om het snel verwerken van ontzagwekkende hoeveelheden data. En waar is die rekenkracht het hardst nodig? In onze eigen gezondheidszorg en biologie.

AI is niet onze ondergang, maar wordt onze grootste redder. Waar medisch onderzoekers voorheen decennia bezig waren met het testen van medicijnen of het ontrafelen van DNA-structuren, doet AI dat nu in een paar minuten.

• Ziekten voorkomen vóór ze ontstaan: AI leest onze biologische klok en spoort kankercellen of hartafwijkingen op nog voordat de eerste symptomen er zijn.
• Veroudering terugdringen: Veroudering is voor AI geen onvermijdelijke natuurwet, maar een biochemische code die gekraakt kan worden.
• Vitaliteit verlengen: Het doel is niet om overvolle verzorgingshuizen te krijgen, maar om mensen op hun tachtigste de fysieke en mentale vitaliteit van een veertiger te geven.

Tijd voor werkbare regels én visie

Natuurlijk moeten we de teugels strak houden. Zoals hoogleraren en experts benadrukken, hebben we werkbare regelgeving nodig die innovatie niet doodslaat, maar wel voorkomt dat AI-systemen op eigen houtje schade aanrichten.

Maar laten we stoppen met de verlammende angst voor het uitsterven van de mensheid. De pioniers in de VS en China bouwen stug door. Als we in Nederland en Europa bij de les willen blijven, moeten we de blik vooruit richten. Kunstmatige intelligentie gaat ons niet vernietigen — het gaat ons juist de sleutel geven tot een langer, gezonder en vitaler leven. Laten we die kans niet voorbij laten gaan uit angst voor een sprookje.